<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">3. Nissaggiyakaṇḍaṃ (bhikkhunīvibhaṅgavaṇṇanā)</p>

<p rend="subhead">Paṭhamanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="gatha1">Tiṃsa <pb ed="M" n="0.0190" /><pb ed="V" n="0.0179" /> nissaggiyā dhammā, bhikkhunīnaṃ pakāsitā;</p>

<p rend="gathalast">Ye tesaṃ dāni bhavati, ayaṃ saṃvaṇṇanākkamo.</p>

<p rend="bodytext" n="733"><hi rend="paranum">733</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Āmattikāpaṇa</hi>nti amattāni vuccanti bhājanāni; tāni ye vikkiṇanti, te vuccanti āmattikā; tesaṃ āpaṇo <hi rend="bold">āmattikāpaṇo;</hi> taṃ vā pasāressantīti attho.</p>

<p rend="bodytext" n="734"><hi rend="paranum">734</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Pattasannicayaṃ kareyyā</hi>ti pattasannidhiṃ kareyya; ekāhaṃ anadhiṭṭhahitvā vā avikappetvā vā pattaṃ ṭhapeyyāti attho. Sesaṃ mahāvibhaṅge vuttanayeneva veditabbaṃ. Ayameva hi viseso – tattha dasāhaṃ parihāro, idha ekāhampi natthi. Sesaṃ tādisameva.</p>

<p rend="bodytext">Idampi kathinasamuṭṭhānaṃ – kāyavācato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti, akiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.</p>

<p rend="centre">Paṭhamasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Dutiyanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="738"><hi rend="paranum">738</hi><hi rend="dot">.</hi> Dutiye – <hi rend="bold">duccoḷā</hi>ti virūpacoḷā; jiṇṇacoḷāti attho. <hi rend="bold">Apayyāhī</hi>ti api ayyāhi.</p>

<p rend="bodytext" n="740"><hi rend="paranum">740</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Ādissa</hi><pb ed="V" n="0.0180" /><hi rend="bold">dinna</hi>nti sampattā bhājentūti vatvāpi idaṃ gaṇassa idaṃ tumhākaṃ dammīti vatvā vā dātukamyatāya pādamūle ṭhapetvā vā dinnampi ādissa dinnaṃ nāma hoti. Etaṃ sabbampi akālacīvaraṃ. <hi rend="bold">Ayyāya dammī</hi>ti evaṃ paṭiladdhaṃ pana yathādāneyeva upanetabbaṃ. Sesaṃ uttānameva.</p>

<p rend="bodytext">Tisamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.</p>

<p rend="centre">Dutiyasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Tatiyanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="743-5"><hi rend="paranum">743-5</hi><hi rend="dot">.</hi> Tatiye <pb ed="P" n="4.0917" /><pb ed="M" n="0.0191" /> – <hi rend="bold">handā</hi>ti gaṇha. <hi rend="bold">Sayaṃ acchindatī</hi>ti ekaṃ datvā ekaṃ acchindantiyā ekaṃ nissaggiyaṃ, bahūsu bahūni. Sace saṃharitvā ṭhapitāni ekato acchindati, vatthugaṇanāya āpattiyo. Bandhitvā ṭhapitesu pana ekāva āpatti. Sesaṃ uttānameva.</p>

<p rend="bodytext">Tisamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.</p>

<p rend="centre">Tatiyasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Catutthanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="748"><hi rend="paranum">748</hi><hi rend="dot">.</hi> Catutthe – <hi rend="bold">kayenā</hi>ti mūlena. <hi rend="bold">Na me āvuso sappinā attho; telena me attho</hi>ti idaṃ kira sā āhaṭasappiṃ datvā telampi āharissatīti maññamānā āha. <hi rend="bold">Viññāpetvā</hi>ti jānāpetvā; idaṃ nāma āharāti yācitvā vā.</p>

<p rend="bodytext" n="752"><hi rend="paranum">752</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Taññeva viññāpetī</hi>ti yaṃ paṭhamaṃ viññattaṃ taṃ thokaṃ nappahoti, tasmā puna taññeva viññāpetīti attho. <hi rend="bold">Aññañca viññāpetī</hi>ti sace paṭhamaṃ sappiviññattaṃ, yamakaṃ pacitabbanti ca vejjena vuttattā telena attho hoti, tato telenāpi me atthoti evaṃ aññañca viññāpeti. <hi rend="bold">Ānisaṃsaṃ dassetvā</hi>ti sace kahāpaṇassa sappi ābhataṃ hoti, iminā <pb ed="V" n="0.0181" /> mūlena diguṇaṃ telaṃ labbhati, tenāpi ca idaṃ kiccaṃ nipphajjati, tasmā telaṃ āharāti evaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā viññāpetīti. Sesaṃ uttānameva.</p>

<p rend="bodytext">Chasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.</p>

<p rend="centre">Catutthasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Pañcamanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="753"><hi rend="paranum">753</hi><hi rend="dot">.</hi> Pañcame <pb ed="M" n="0.0192" /> – <hi rend="bold">na me sikkhamāne</hi>ti idaṃ kira sā kuladhītā ‘‘ayaṃ addhā evaṃ vuttā idaṃ telaṃ ṭhapetvā sappimpi me attano kulagharā āharissatī’’ti maññamānā āha. <hi rend="bold">Cetāpetvā</hi>ti jānāpetvā icceva attho. Sesaṃ sabbattha catutthasadisamevāti.</p>

<p rend="centre">Pañcamasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Chaṭṭhanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="758"><hi rend="paranum">758</hi><hi rend="dot">.</hi> Chaṭṭhe <pb ed="P" n="4.0918" /> – <hi rend="bold">chandaka</hi>nti ‘‘idaṃ nāma dhammakiccaṃ karissāma, yaṃ sakkotha; taṃ dethā’’ti evaṃ paresaṃ chandañca ruciñca uppādetvā gahitaparikkhārassetaṃ adhivacanaṃ. <hi rend="bold">Aññadatthikenā</hi>ti aññassatthāya dinnena. <hi rend="bold">Aññuddisikenā</hi>ti aññaṃ uddisitvā dinnena. <hi rend="bold">Saṅghikenā</hi>ti saṅghassa pariccattena.</p>

<p rend="bodytext" n="762"><hi rend="paranum">762</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Sesakaṃ upanetī</hi>ti yadatthāya dinno, taṃ cetāpetvā avasesaṃ aññassatthāya upaneti. <hi rend="bold">Sāmike apaloketvā</hi>ti ‘‘tumhehi cīvaratthāya dinno, amhākañca cīvaraṃ atthi, telādīhi pana attho’’ti evaṃ āpucchitvā upaneti. <hi rend="bold">Āpadāsū</hi>ti tathārūpesu upaddavesu; bhikkhuniyo vihāraṃ chaḍḍetvā pakkamanti, evarūpāsu āpadāsu yaṃ vā taṃ vā cetāpetuṃ vaṭṭati. Sesaṃ uttānameva.</p>

<p rend="bodytext">Chasamuṭṭhānaṃ <pb ed="V" n="0.0182" /> – kiriyākiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.</p>

<p rend="centre">Chaṭṭhasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Sattamanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="764"><hi rend="paranum">764</hi><hi rend="dot">.</hi> Sattame – <hi rend="bold">saññācikenā</hi>ti sayaṃ yācitakena. Etadevettha nānākaraṇaṃ. Sesaṃ chaṭṭhasadisamevāti.</p>

<p rend="centre">Sattamasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Aṭṭhamanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="769"><hi rend="paranum">769</hi><hi rend="dot">.</hi> Aṭṭhame <pb ed="M" n="0.0193" /> – <hi rend="bold">mahājanikenā</hi>ti gaṇassa pariccattena. Etadevettha nānākaraṇaṃ.</p>

<p rend="centre">Aṭṭhamasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Navamanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="774"><hi rend="paranum">774</hi><hi rend="dot">.</hi> Navamasikkhāpade – <hi rend="bold">saññācikenā</hi>ti idaṃ padaṃ ito adhikataraṃ.</p>

<p rend="centre">Navamasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Dasamanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="778"><hi rend="paranum">778</hi><hi rend="dot">.</hi> Dasame – <hi rend="bold">pariveṇaṃ undriyatī</hi>ti pariveṇaṃ vinassati; paripatatīti attho. Idañca padaṃ <hi rend="bold">puggalikena saññācikenā</hi>ti idañca ettakameva nānākaraṇaṃ. Sesaṃ pubbasadisamevāti.</p>

<p rend="centre">Dasamasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Ekādasamanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="784"><hi rend="paranum">784</hi><hi rend="dot">.</hi> Ekādasame <pb ed="P" n="4.0919" /><pb ed="V" n="0.0183" /> – <hi rend="bold">garupāvuraṇa</hi>nti sītakāle pāvuraṇaṃ. <hi rend="bold">Catukkaṃsaparama</hi>nti ettha kaṃso nāma catukkahāpaṇiko hoti; tasmā padabhājane ‘‘soḷasakahāpaṇagghanaka’’nti vuttaṃ.</p>

<p rend="centre">Ekādasamasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="subhead">Dvādasamanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="789"><hi rend="paranum">789</hi><hi rend="dot">.</hi> Dvādasame – <hi rend="bold">lahupāvuraṇa</hi>nti uṇhakāle pāvuraṇaṃ. Sesaṃ sikkhāpadadvayepi uttānameva.</p>

<p rend="bodytext">Chasamuṭṭhānaṃ <pb ed="M" n="0.0194" /> – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.</p>

<p rend="centre">Dvādasamasikkhāpadaṃ.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Uddiṭṭhā kho ayyāyo tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammā</hi>ti ettha mahāvibhaṅge cīvaravaggato dhovanañca paṭiggahaṇañcāti dve sikkhāpadāni apanetvā akālacīvaraṃ kālacīvaranti adhiṭṭhahitvā bhājitasikkhāpadena ca parivattetvā acchinnacīvarena ca paṭhamavaggo pūretabbo. Puna eḷakalomavaggassa ādito satta sikkhāpadāni apanetvā satta aññadatthikāni pakkhipitvā dutiyavaggo pūretabbo. Tatiyavaggato paṭhamapattaṃ vassikasāṭikaṃ āraññakasikkhāpadanti imāni tīṇi apanetvā pattasannicayagarupāvuraṇalahupāvuraṇasikkhāpadehi tatiyavaggo pūretabbo. Iti bhikkhunīnaṃ dvādasa sikkhāpadāni ekatopaññattāni, aṭṭhārasa ubhatopaññattānīti evaṃ sabbepi pātimokkhuddesamaggena ‘‘uddiṭṭhā kho ayyāyo tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammā’’ti evamettha attho daṭṭhabbo. Sesaṃ vuttanayamevāti.</p>

<p rend="centre">Samantapāsādikāya vinayasaṃvaṇṇanāya bhikkhunīvibhaṅge</p>

<p rend="centre">Tiṃsakavaṇṇanā niṭṭhitā.</p>

<p rend="centre">Nissaggiyakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
